Historie
  14 Afdva
  14 RA
  Traditie
  Commandanten
 

 Geschiedenis 14e Afdeling Veldartillerie 

 
Voorgeschiedenis

Bij Koninklijk Besluit nr. 26 van 1 juli 1950 werd bepaald dat er drie regimenten veldartillerie zouden worden opgericht waaronder het 'Regiment Veldartillerie Prins Frederik'. Dit regiment, voortkomend uit 3, 5 en 6 Regiment Veldartillerie, werd gelegerd in de Cort Heyligers- en Wilhelminakazerne te Bergen op Zoom. Begin van de jaren '50 was het de taak van dit regiment om de opleiding te verzorgen voor de middelzware veldartillerie.

155mm houwitser M114 van de 44 Afdva achter een High Speed Tractor 18 ton M4, medio jaren '50 - Klik om te vergrotenVanuit het bovengenoemde regiment werd op 8 maart 1953 de 44e Afdeling Veldartillerie (44 Afdva) opgericht. Deze afdeling werd op 16 maart 1953 gelegerd op de net nieuw gebouwde legerplaats 't Harde (nu de Luitenant-kolonel Tonnet-kazerne). Reeds in juni 1953 werd de afdeling overgeplaatst naar de Essen-Kool-Bergansius Kazerne te Ede. De afdeling was onderdeel van de divisieartillerie van de 4e Divisie, de op dat moment enige parate divisie van de landmacht. De afdeling was uitgerust met de getrokken 155 mm houwitser M1, later de M114 genoemd. Deze werd voortgetrokken door de High Speed Tractor 13 ton M5.

In 1957 werd de 1e divisie (Expeditionaire Macht) opnieuw opgenomen in de parate slagorde van de landmacht. Deze divisie was na zijn inzet in Nederlands Indië in 1950 mobilisabel gesteld. Eind 1957 werd besloten dat de 44e Afdeling Veldartillerie onder bevel van de 1e Divisie zou worden geplaatst geplaatst. Volgens de toen geldende naamsconventies moest de afdeling omgenummerd worden; het eerste cijfers uit de naam diende het nummer van de divisie te zijn en 44 Afdva zou dus 14 Afdva moeten gaan heten.

1958-1975, de eerste parate periode van 14 Afdva 

M114 van de 14 Afdva, 1963 - Klik om te vergrotenOp 12 januari 1958 werd de naamsverandering doorgevoerd en ging 44 Afdva voortaan als 14 Afdva door het leven. Reeds in 1959 won 14 Afdva voor de eerste keer de Lucardiprijs, de jaarlijks toegekende prijs voor de beste afdeling veldartillerie. In 1966 kreeg de afdeling haar embleem, zoals dat heden ten dage nog steeds door de afdeling wordt gebruikt. In een door de afdeling uitgeschreven wedstrijd kozen de kanonniers van de afdeling het ontwerp van de schrijver van de dominee: een aanstormende rode stier met zijn kop laag gericht.

Eind jaren '60 maakte de afdeling een aantal veranderingen door. In 1967 werd de High Speed Tractor 13 ton M5 vervangen door de DAF YA616 vrachtwagen. Op 14 maart 1968 verhuisde 14 Afdva van Ede naar de Generaal Winkelman kazerne te Nunspeet. De afdeling maakte sindsdien deel uit van de 12e Pantserinfanteriebrigade van de 1e Divisie. In 1969 werd de M114 bij de 14 Afdva vervangen door de gemechaniseerde 155 mm houwitser M109.

1 September 1975 werd 14 Afdva mobilisabel gesteld. Dit was het gevolg van de Defensienota 1974-1983 waarbij de 12 Pantserinfanterie Brigade het zonder zijn parate afdeling veldartillerie moest doen.

Wederopstanding van de afdeling

M109A2/90 van de A-Batterij 14 Afdva, ca. 2001 - Klik om te vergrotenPas na 23 jaar kwam er weer 'leven' in de afdeling. In het kader van de 'herschikking gevechtskracht 1997' werd per 1 oktober 1998 de 43e Gemechaniseerde Brigade opgericht, waarbij een kleine kernstaf van de 14 Afdva paraat werd gesteld, bestaande uit twee personen. Op 1 oktober 1999 werd de 14e Afdeling Veldartillerie opnieuw opgericht. De afdeling werd gehuisvest op de Luitenant-kolonel Tonnet kazerne in 't Harde en uitgerust met de gemechaniseerde 155 mm houwitser M109 A2/90. De afdeling had er 24 in de bewapening waarvan er 12 waren opgeslagen in het mobcomplex te Coevorden. De afdelingscommandant was luitenant-kolonel Baartman.

Op 31 januari stroomde het grootste gedeelte van het kader van de afdeling binnen. De 154e Batterij Veldartillerie werd in april opgeheven, waarbij het personeel in zijn geheel werd overgeheveld naar de 14e Afdva. Op 28 juni 2000 werd de afdeling officieel paraat gesteld op het sportterrein van de Flevo Boys in Emmeloord.

Veranderingen op allerlei vlakken

Uitzending personeel 14 Afdva naar Bosnië, 2004/2005 - Klik om te vergrotenMet de veranderde taakstelling van de landmacht, werd personeel van 14 Afdva uitgezonden naar Bosnië, Kosovo, Macedonië en Irak. Zo leverde de afdeling in 2001 in het kader van SFOR 9 en 10 (de Stabilisation Force op de Balkan, 9e en 10e shift) personeel voor een zogenaamd Crowd, Riot and Control (CRC) peloton. In het kader van SFOR 17 loste personeel van 14 Afdva in 2004 personeel van 41 Afdva af, dat was ingezet in Liaison and Observation (LOT) teams in Bosnië. 

Op 1 juli 2005 werd de afdeling uitgebreid. Op die dag werd de 41e Afdeling Veldartillerie opgeheven en werd de Bravo batterij van die afdeling toegevoegd aan de 14e Afdeling Veldartillerie, en ging het vanaf dat moment verder als de 14 Afdva Charly batterij. De nieuwbakken batterij adopteerde daarbij het chimaerasymbool, het symbool van de in 1991 opgeheven 41 Afdva Charly batterij. Met de opheffing van 41 Afdva kent de Nederlan
dse artillerie nog maar twee afdelingen: 14e Afdeling Veldartillerie en 11e Afdeling Rijdende Artillerie.

In juli 2005 werd het Joint Effect Observer (JEO) peloton opgericht bij de 14e Afdeling Veldartillerie. Aanleiding hiervoor was het streven om de waarnemingscapaciteit in pelotons te concentreren, in plaats van het versnipperen van deze functionaliteit over diverse eenheden. 14 Afdva is aangetreden op het Korpsplein tijdens opheffing 41 Afdva, Legerplaats bij Oldebroek. 1 juli 2005 - Klik om te vergroten Hiertoe verhuisden de voorwaartse waarnemers van het Brigade Verkenners Eskadron (BVE) naar het waarnemingspeloton bij de afdeling. Ook werd van de twee per pantserinfanteriecompagnie aanwezige waarnemersgroepen één waarnemingsgroep naar de afdeling verplaatst. Verder werd de waarneming en missieleiding t.b.v. de luchtsteun aan grondtroepen, de zogenaamde Tactical Air Control Parties, die voorheen bij de brigadestaf waren ingedeeld, in mei 2006 aan de afdeling toegevoegd. Tezamen vormen deze groepen het Joint Effect Observer peloton, dat is ondergebracht bij de Stafstafverzorgingsbatterij  van de 14 Afdva. Met de concentratie van de waarnemingscapaciteit in een peloton, is het mogelijkheid om een 'joint effect' te bereiken van: het aangrijpen van doelen vanaf de grond (grondgebonden vuursteun), vanuit de lucht (luchtsteun) en/of vanaf zee (scheepsgeschut). 

Eveneens in 2005 werd de afdeling uitgebreid met een weermeetgroep, die werd ondergebracht bij de Stafstafverzorgingsbatterij  van de afdeling. 

Modern materieel & uitzending naar Uruzgan

PZH2000 neemt Talibanstrijders onder vuur, operatie Medusa, september 2006 - Klik om te vergroten Eind 2005 startte 14 Afdva met de omschakeling naar de hypermoderne houwitser PzH2000, de langverwachte opvolger van de M109. De eerste twee stuks PzH2000 werden in november 2005 afgeleverd op het Opleidings- en Trainingscentrum Vuursteun (OTCVust) in ‘t Harde en na proefnemingen gebruikt voor omscholing van de vuurmondpelotons van 14 Afdva. In 2006 mocht de afdeling zich opmaken voor uitzending naar Afganistan om bij te dragen aan de Task Force Uruzgan, de Nederlandse bijdrage aan de internationale troepenmacht ISAF in de Zuid-Afghaanse provincie Uruzgan. Drie splinternieuwe PzH 2000's gingen mee op uitzending. Van augustus 2006 tot en met december 2007 verbleven achtereenvolgens het A-, B-, C- en D-peloton van de afdeling ieder ca. 4 maanden in de Uruzgan om met de nieuwe vuurmonden vuursteun te leveren. Hierna namen de ‘Gele Rijders’ van de 11e Afdeling Rijdende Artillerie deze taak over.

Fennek van de 14 Afdva tijdens oefening Bold Quest, VS, september 2007 - Klik om te vergrotenNa de invoering van de PzH 2000 mocht de afdeling in maart 2007 opnieuw uiterst modern materieel verwelkomen: de Fennek, een een ultramodern waarnemingsvoertuig, voorzien van allerlei hightech middelen om informatie te verzamelen. Bij het JEO-peloton werden acht Fenneks ingevoerd van het type VWWRN een uitvoering specifiek voor voorwaartse waarnemers. Veel later had deze instroom niet moeten starten, want de oude YPR 765's van de waarnemers hadden al jaren daarvoor het einde van hun technische en operationele levensduur bereikt en waren nog nauwelijks inzetbaar. 

Op 7 december 2007 werd de afdeling ingekrompen door de opheffing van de Charly batterij. Met de opheffing van deze vuurmondbatterij werd het aantal pantserhouwitsers PzH2000 bij de afdeling teruggebracht van 18 naar 12. De reductie gaf invulling aan het defensiebeleid, waarin maatregelen om de defensie en haar activiteiten betaalbaar te houden, een belangrijke rol speelden.

Het afdelingsembleem

Het embleem, de aanstormende stier, is ontworpen in 1966 door de schrijver van de dominee. Hij won hiermee een wedstrijd die door de afdeling was uitgeschreven.

Omschrijving: een zwart vlak met daarin een aanstormende rode stier met zijn kop laag gericht.

Betekenis: de stier staat symbool voor onverzettelijkheid, gebundelde kracht en snelheid. Rood en zwart zijn de kleuren van de artillerie.

De oorsprong van de naam van 14 Afdva

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog veranderde de landmacht zijn onderdeelsnummering. Elke divisie werd uitgerust met vier afdelingen veldartillerie, drie lichte en een middelzware. De lichte afdelingen (de brigadeafdelingen) waren bewapend met de 25 ponder of de 105 mm houwitser M2A1. Als divisieartillerie fungeerde de middelzware afdeling die uitgerust was met de 155 mm M1 houwitser. De 105 mm en 155 mm afdelingen beschikten over drie vuurmondbatterijen met elk zes vuurmonden.  

De eenheden divisieartillerie hadden een nummer bestaande uit twee cijfers. Het eerste cijfer kwam overeen met de divisie, dus 1 t/m 5. In het geval van de lichte afdelingen was het tweede cijfer een 1, 2 of een 3, overeenkomstig de te steunen gevechtsgroep. Voor de middelzware afdelingen was het tweede cijfer een 4. Dit had te maken met het feit dat dit cijfer gekoppeld was aan een type vuurmond. De 4 stond voor de 155 mm M1 houwitser (later M114 genoemd)

Andere type vuurmonden die de landmacht in zijn arsenaal had waren ingedeeld bij de legerkorpsartillerie. De nummering van de vuurmonden was als volgt:  

de 6 voor het 155 mm M1 kanon 'Long Tom' (later M59)

de 7 voor het 175 mm M107 kanon, (ingevoerd in 1966)
de 8 en 9 voor de 203 mm M1 houwitser. (later M115) 

14 Afdva maakte deel uit van de 1e Divisie en was uitgerust met de 155 mm M1 houwitser (later M114 genoemd).

Na verloop van tijd heeft de landmacht dit systeem van nummeren losgelaten.


 
 
 Zoeken
 Zoek op deze site naar: